Każdego roku zgłaszanych jest do EIGA kilka śmiertelnych wypadków spowodowanych uduszeniem przez gazy techniczne. Większość z tych tragicznych zdarzeń związanych jest z wejściem osób do zamkniętych przestrzeni, gdzie występuje atmosfera zubożona w tlen spowodowana obecnością gazów obojętnych.

Przyczyna i skutek Większość śmiertelnych przypadków uduszenia przez gazy techniczne spowodowana jest nie tyle wskutek nieprzewidzianych okoliczności, ile jako efekt nie przestrzegania procedur BHP. Większość tych przypadków ma podobny przebieg i ujawnia: • Nieprawidłowe zastosowanie instrukcji pracy • Niedostateczne wyszkolenie i nadzór • Nieodpowiednie systemy kontroli

Znajomość zagrożenia • Gazy obojętne działają bez ostrzeżenia - organizm człowieka nie wykrywa niedoboru tlenu, • Tlen oznacza życie - bez tlenu nie można żyć, • Powietrze zawiera zwykle 21% tlenu; gdy jego stężenie spadnie do 18% - sytuacja staje się niebezpieczna, • Przy stężeniu tlenu poniżej 10%, utrata przytomności następuje bez wcześniejszych sygnałów ostrzegawczych, po czym po kilku minutach dochodzi do uszkodzenia mózgu i śmierci, o ile nie zostanie przeprowadzona natychmiastowa reanimacja, • Tylko dwa wdechy azotu lub innego gazu obojętnego powodują natychmiastową utratę przytomności, po której bardzo szybko następuje śmierć.

Zamknięte przestrzenie Wiele zamkniętych przestrzeni, w których mogą nastąpić wypadki uduszenia, takie jak cysterny i zbiorniki oraz kanały, zwykle są łatwe do rozpoznania. Inne są mniej oczywiste lecz równie niebezpieczne; jak np. zbiorniki z otwieraną górną pokrywą, kadzie, zamknięte i pozbawione wentylacji pomieszczenia czy piwnice. Wypadki związane z atmosferą zubożoną w tlen spowodowane były zwykle przez: • Wejście do przestrzeni zamkniętych, które nie zostały uprzednio przewietrzone aż do uzyskania atmosfery nadającej się do oddychania • Linie technologiczne, które nie zostały odcięte od gazu zasilającego • Wycieki z butli lub węży • Wycieki i rozlania z naczyń Dewara • Zrzuty gazów procesowych, które nie zostały skierowane w bezpieczny obszar

Przed wejściem do zamkniętej przestrzeni należy stosować się do opracowanego wcześniej bezpiecznego systemu pracy, w którym zidentyfikowane są wszystkie zagrożenia i zapewnione są konieczne przyrządy kontrolne, gwarantujące, że pracownicy nie będą narażeni na oddziaływanie atmosfery zubożonej w tlen. Bezpieczny system pracy przyjmuje zwykle formę kompleksowego "pozwolenia na pracę" i zawiera wymagania dotyczące: • Oceny ryzyka i ustalenia metod postępowania • Należytego odcięcia od gazu zasilającego • Bezpiecznego wejścia i wyjścia • Analizy gazów i osobistych przyrządów kontrolnych • Osoby asekurującej i sprzętu ratunkowego • Zabezpieczającego sprzętu oddechowego

Do innych działań, noszących w sobie ryzyko uduszenia, zalicza się: • Napełnianie otwartych naczyń Dewara lub ich transport w zamkniętych pojazdach • Transport butli w zamkniętych pojazdach, bez skutecznej wentylacji • Nieprawidłowe użycie adapterów w zbiornikach z gazem do oddychania • Podłączenie niewłaściwych gazów do systemów oddechowych • Nieprawidłowa eksploatacja tuneli do mrożenia żywności • Używanie gazów w piwnicach i podziemiach bez wentylacji • Napełnianie i opróżnianie pojemników na stały CO2 (suchy lód) • Podejmowanie prób ratowania bez uprzedniego rozważenia ryzyka uduszenia.

Niniejsza ulotka zawiera jedynie zarys zagrożeń stwarzanych przez gazy obojętne oraz metod, jakie należy stosować w celu kontrolowania poziomu ryzyka w miejscu pracy. Na stronie internetowej EIGA można znaleźć i bezpłatnie stamtąd pobrać dokumenty, zawierające ważne informacje:: • Newsletter 77/03 - Campaign Against Asphyxiation (Kampania Przeciwko Zagrożeniom Uduszeniem) • Presentation - Oxygen Deficiency (Niedobór Tlenu) • Doc 44/00 - Hazards of Inert Gases (Zagrożenia Stwarzane przez Gazy Obojętne) • Doc 40/02 - Work Permit Systems (Systemy Pozwoleń na Prace) Dokumenty te mogą stanowić pomoc w szkoleniu Państwa pracowników oraz w stworzeniu bezpiecznych sposobów pracy we wszystkich działaniach, gdzie wykorzystywane są gazy obojętne.